Başkentte solunan hava sağlığımız tehdit ediyor mu?
Başkent Ankara'da hava kirliliği, uluslararası sağlık standartlarının oldukça üzerinde seyrediyor. Yapılan değerlendirmelerde Ankara'nın yıllık ortalama PM10 (partikül madde) seviyesinin 39,35 mikrogram/metreküp (μg/m³) olduğu görülürken, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) insan sağlığını korumak amacıyla belirlediği yıllık referans değer ise 15 μg/m³ seviyesinde bulunuyor. Bu durum, Ankara'daki hava kirliliğinin DSÖ'nün önerdiği sınırın yaklaşık 2,6 kat üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.
Soluduğumuz Hava Ne Kadar Güvenli?
Partikül madde (PM10), araç egzozlarından, sanayi faaliyetlerinden, ısınma amaçlı yakıt kullanımından ve çeşitli toz kaynaklarından atmosfere karışan mikroskobik parçacıklardan oluşuyor. Uzmanlara göre bu parçacıklar solunum yollarına girerek akciğer ve kalp-damar hastalıkları riskini artırabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, 2021 yılında güncellediği hava kalitesi rehberinde PM10 için yıllık ortalama sınırı 15 μg/m³ olarak belirledi. Kurum, hava kirliliğinin dünya genelinde milyonlarca erken ölüme ve ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını vurguluyor.
Ankara'da Kirlilik Neden Yüksek?
Uzmanlar Ankara'daki hava kirliliğinin temel nedenleri arasında:
Yoğun motorlu araç trafiği, Kış aylarında artan ısınma kaynaklı emisyonlar, Sanayi ve enerji üretim faaliyetleri, Coğrafi ve meteorolojik koşullar nedeniyle kirleticilerin şehir üzerinde birikmesi gibi faktörleri gösteriyor. Özellikle rüzgarsız günlerde ve kış aylarında hava kirliliğinin daha belirgin hale geldiği belirtiliyor.
Veriler Endişe Veriyor DSÖ kriterleri esas alındığında Ankara'nın 39,35 μg/m³'lük PM10 ortalaması, sağlık açısından güvenli kabul edilen seviyenin oldukça üzerinde bulunuyor. Hava kalitesi uzmanları, uzun süreli marufiyetin çocuklar, yaşlılar ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşlar için daha büyük risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Daha önce yayımlanan çeşitli hava kirliliği raporlarında da Ankara'da ölçüm yapılan istasyonların önemli bölümünde hava kalitesinin DSÖ kriterlerini karşılamadığı ve başkentte yaşayan milyonlarca kişinin kirli havaya maruz kaldığı belirtilmişti.
Uzmanlardan Çağrı Çevre ve halk sağlığı uzmanları, hava kirliliğinin azaltılması için:
Temiz enerji kullanımının yaygınlaştırılması, Toplu taşımanın güçlendirilmesi, Fosil yakıt kullanımının azaltılması, Hava kalitesi izleme ağlarının genişletilmesi, Yerel yönetimlerin hava eylem planlarını etkin şekilde uygulaması gerektiğini ifade ediyor.
