Genetik Haritalandırma ile Kanserde Erken Teşhis Mümkün
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) bünyesinde kanser ilaçları üzerine çalışan Türk bilim insanı Prof. Dr. Mustafa Güzel, genetik haritalandırmanın kanserde erken teşhis ve kişiselleştirilmiş tedavinin kilit adımı olduğunu söyledi.
Uluslararası bir tıp kurultayında açıklamalarda bulunan Güzel, özellikle biyoteknolojik ve biyobenzer ilaçlarda Türkiye’nin büyük bir potansiyele sahip olduğunu vurguladı. Güçlü akademik kadro, yerli üretim altyapısı ve stratejik iradenin bulunduğunu belirterek, kanser ve metabolik hastalıklara yönelik ilaçların ülke içinde geliştirilebilmesi halinde milyarlarca dolarlık ithalat yükünün azaltılabileceğini ifade etti.
Bilim insanı, ilaç geliştirme kapasitesinin “üç sac ayağına” dayandığını belirtti:
“Yerli üretim sanayisini güçlendirmek, bilim insanı sayısını artırmak ve devletin bu konuda kararlı olması.”
“Adrese teslim tedaviler Türkiye’de geliştirilebilir”
Son yıllarda immünoterapi ve kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin öne çıktığını kaydeden Güzel, bu tedavilerin maliyetli olduğunu ancak Türkiye’nin bu teknolojiyi geliştirebilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtti. Özellikle adrese teslim ilaçların gelecekte daha da yaygınlaşacağını söyledi.
“Ulusal genom haritası kanserde erken teşhisin anahtarı”
Erken teşhisin hayati önem taşıdığını vurgulayan Güzel, Türkiye’de ulusal bir genom haritasının çıkarılmasının kanserle mücadelede devrim niteliğinde bir adım olacağını ifade etti.
“Yeni nesil dizileme yöntemlerini yaygınlaştırırsak ülke çapında büyük bir veri oluşur. Yapay zeka bu verilerle çok daha etkili hale gelir.” dedi.
İlgili Haberler
“Genetik haritalandırma ile hastalık oluşmadan risk belirlenebilir”
Erkeklerde prostat ve akciğer, kadınlarda meme kanseri, çocuklarda ise löseminin en sık görülen türler olduğunu hatırlatan Güzel, aileden alınacak birkaç örnekle genetik haritalandırma yapılabileceğini söyledi.
“Hastalık ortaya çıkmadan hangi ailenin kansere yatkın olduğu görülebilir. Bu bilgiler yapay zekayla birleştirildiğinde erken teşhiste büyük başarı sağlanabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
“Kanser metabolik bir hastalık olabilir mi?”
Uzun yıllardır kanser ve metabolik hastalıklar ilişkisi üzerine çalıştığını belirten Prof. Dr. Güzel, kanserin yalnızca genetik değil, yaşam alışkanlıklarıyla da tetiklenebileceğini söyledi.
“Hareket azlığı, stres ve modern yaşam biçimi vakaların artmasına neden oluyor. Kanser metabolik bir hastalık mıdır, genetik midir? Bu hâlâ önemli bir tartışma konusu.” dedi.
Güzel, teknolojik gelişmelerin yakından takip edilmesi, erken tarama yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve yeni nesil ilaçların geliştirilmesiyle kanserle mücadelenin çok daha güçlü bir şekilde sürdürülebileceğini ifade etti.
