Osmanlı'dan günümüze renkli taneleriyle sanat ve kültür mirası: Tespih

Osmanlı coğrafyasında 17. yüzyılda farklı el işçiliği metotlarıyla sanat eserine dönüşen tespihler günümüz kültüründe de yerini koruyor. Kehribar, kemik, cam, oltu taşı ve kuka ağacı gibi çeşitli malzemelerden üretilen rengarenk, irili ufaklı tanelere sahip tespihlere en büyük ilgiyi özellikle koleksiyonerler ve meraklıları gösteriyor. Osmanlı döneminden kalma motiflerin de kullanıldığı tespihin yapılacağı madde önce testereyle uygun ende çubuklar halinde kesiliyor. Ardından bu çubuklar istenilen tane boyuna göre bölünerek tornada tam ortadan deliniyor. Kesilen parçalar parmaklar arasında tutularak dönen bir zımparada kendi eksenleri etrafında sürülerek silindir ve yuvarlak biçimlere dönüştürülüyor. Daha sonra tornanın aynasına sıkıştırılan bir çelik çubuk, eğe yardımıyla beş köşeli konik malafa şekline getiriliyor. İstenilen ölçüye getirilen taneler, duraklar, imame ve tepelik malafadan sökülmeden önce üzerine parlatıcı dökülmüş yumuşak tüysüz bir bezle cilalandıktan sonra kendine uyan renkteki ipe diziliyor ve hazır hale geliyor. Yapımı türüne göre bazen bir hafta, bazen bir yılı bulan tespihler, halk arasında gündelik yaşamın vazgeçilmez parçalarından biri olarak görülüyor.