2023'te Türkiye'nin Dış Ticaretinde Gizli Dinamikler: Hangi Girişimler Öne Çıkıyor?
TÜRKİYE İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılındaki ihracatın yüzde 43,4'ünü, ithalatın yüzde 55,5'ini büyük ölçekli girişimlerin yaptığını açıkladı.
TÜRKİYE İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılına ilişkin dış ticaret istatistiklerini açıkladı. Buna göre, toplam ihracatın yüzde 43,4’ü ve ithalatın yüzde 55,5’i büyük ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirildi. Veriler, Türkiye’nin dış ticaret yapısında büyük ölçekli işletmelerin belirleyici bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Mikro Ölçekli Girişimlerin İhracattaki Yeri
2023 yılında toplam ihracatın yüzde 20,2’sini 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler gerçekleştirdi. Bu girişimler, toplam ihracat yapan girişimlerin yüzde 69,4’ünü oluşturarak dikkat çekti. İhracatta küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 17,5, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 18,8 olarak kaydedildi. Bu veriler, Türkiye’nin ihracat yapısında mikro ölçekli işletmelerin önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.
İthalatta Büyük Ölçekli Girişimlerin Dominansı
İthalatta ise 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 12,9 oldu. Küçük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı yüzde 13,1, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 18,4 olarak belirlendi. Büyük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı ise yüzde 55,5’e ulaşarak, toplam ithalat yapan girişimlerin sadece yüzde 1,5’ini oluşturmasına rağmen sektördeki etkisini gösterdi.
Sanayi Sektörünün İhracattaki Hakimiyeti
2023 yılı itibarıyla ihracatın yüzde 56’sı, ithalatın ise yüzde 46,8’i sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından gerçekleştirildi. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı yüzde 39,4, ithalattaki payı ise yüzde 39,3 olarak belirlendi. Sanayi sektöründe büyük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı yüzde 67,3 iken, ticaret sektöründe bu oran yüzde 88,8 ile küçük ve orta ölçekli girişimlerin hakimiyetini gösterdi.
İlgili Haberler
AB Ülkelerine Yönelik İhracat
Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin ihracatlarının yüzde 46,7’si Avrupa Birliği (AB) ülkelerine, yüzde 14,3’ü Yakın ve Orta Doğu ülkelerine, yüzde 14’ü ise AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerine gerçekleştirildi. AB ülkelerine yapılan ihracatta sanayi sektörünün payı yüzde 64, ticaretin payı ise yüzde 32,9 olarak kaydedildi.
İthalatta Ülke Gruplarının Rolü
Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin ithalatlarının yüzde 32,7’si AB ülkelerinden, yüzde 25,9’u diğer Asya ülkelerinden ve yüzde 16,5’i AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden gerçekleştirildi. Ticaret sektöründe ise en çok ithalat yapılan ülkeler sırasıyla AB ülkeleri, diğer Asya ve AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri olarak belirlendi.
İmalat Sanayi Ürünlerinin İhracat ve İthalatı
İmalat sanayi ürünleri ihracatının yüzde 57,8’i ana faaliyeti sanayi olan girişimler tarafından, yüzde 37,9’u ise ana faaliyeti ticaret olan girişimler tarafından gerçekleştirildi. Sanayi girişimlerinin yaptığı ihracatın büyük bir kısmı imalat sanayi ürünlerine dayanırken, tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri ihracatı ise oldukça düşük seviyelerde kaldı.
Girişimlerin İthalat Yapma Alışkanlıkları
Girişimlerin yüzde 70,7’si tek bir ülkeden ithalat yapmayı tercih ederken, yüzde 13,7’si iki ülkeden ithalat yaptı. 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı ise sadece yüzde 1 olarak kaydedildi. Ancak bu girişimlerin toplam ithalattaki payı yüzde 50,5 oldu, bu durum ise çeşitlilik arayışının sınırlı olduğunu gösteriyor.
TÜİK’in açıkladığı bu veriler, Türkiye’nin dış ticaret yapısında büyük ölçekli girişimlerin belirleyici rolünü ortaya koyarken, mikro ve küçük ölçekli girişimlerin de önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Sanayi ve ticaret sektörlerinin ihracattaki payları, ülkenin ekonomik yapısının temel dinamiklerini yansıtıyor.
